Przedstawiam drugą część blisko godzinnego wywiadu, jaki prowadził ze mną dla Programu Pierwszego Polskiego Radia redaktor Maciej Zdziarski.

Ryszard Czarnecki wieczorny gość Radiowej Jedynki i o tej bieżącej polityce, ale ciągle z perspektywy historycznej, z perspektywy zastanawiania się nad fenomenem polskości, będziemy rozmawiać w trzeciej części naszej rozmowy.

Mówi się że polska polityka Anno Domini 2017, 2016, 2015, jest polityką brutalną. Pan podziela te opinie?

Nie, proszę nie żartować. Ja jednak dużo jeżdżę po świecie i jak Pan porówna polską politykę z polityką amerykańską, a także polityką brytyjską - a mówię o tym, na czym się znam. Byłem wielokrotnie w USA, pierwszą kampanię wyborczą widziałem w 1992 roku – to było pierwsze zwycięstwo Williama czyli Billa Clintona. Kampania amerykańska, brytyjska na pewno są dużo bardziej brutalne niż ta w Polsce i polska polityka. Ale też z drugiej strony trzeba porównać to z polityką na Wschód od nas i nie mówię tu nawet o rosyjskiej, ale o ukraińskiej. Kampania ukraińska, tu ciekawostka jest - co do kosztów wydawanych pieniędzy – drugą kampanią na świecie po amerykańskiej, ale też stopień jej brutalności i agresji jest większy niż w Polsce.

Myślę też, że na szczęście, Bogu dzięki, tutaj możemy wskazywać na takie przykłady w literaturze, które mówią, dlaczego w Polsce nie było wojen religijnych jak naszych sąsiadów? Ja to traktuję jako wielką zaletę i Bogu dzięki, że nie było. Tak naprawdę – pisał Krasiński - Polakom nie chciało się specjalnie walczyć w jakiejś tam wojnę religijną - „niech na całym świecie wojna, byle polska wieś spokojna” - to już Szymon Szymonowic. Coś, co dzisiaj uznajemy za plus, Krasiński trochę tak wykpiwał. Chociaż Polska bez stosów to dla nas wielka wartość. Warto pouczającym nas nauczycielom czy sędziom i prokuratorom - to metafora! - z Zachodu właśnie to pokazywać.

Ale o to jeszcze zapytam, bo temat imigrantów musi się pojawić w naszej rozmowie, ale zapytałem o tę brutalność, dlatego że dla kogoś, kto jest historykiem zafascynowanym tworzeniem się polskości po roku 1918 jest zupełnie oczywiste że II Rzeczpospolita była pod tym względem znacznie bardziej brutalna. Dzisiaj mamy taki obraz z Drugiej Rzeczpospolitej jako takiej pięknej chwili polskiej wolności, idylli. Ale przecież tak nie było?

Oczywiście, że nie.

Ale nie przez całe 21 lat przynajmniej

… Jednak zamach majowy, jednak sto kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych, ale także co by nie powiedzieć, był duży problem komunistów, którzy ewidentnie byli agentami Moskwy. Byli partią sowiecką i dla nich też była Twierdza Brzeska. Tak, to surowe więzienie było także dla ukraińskich nacjonalistów, którzy mordowali polskich ministrów jak Pierackiego, czy innych polityków, jak Tadeusza Hołówkę.

… byli premierami, jak Witos.

Nie jest to dobra tradycja. Ja nie mówię o Józefie Piłsudskim, ale mówię bardziej o tych, którzy po jego śmierci już tę politykę uprawiali.

… o sanatorach

tak, i to musiało wtedy i musi dzisiaj budzić, prawdę mówiąc, kontrowersje.

Ale jak to pogodzić z tym, że chcemy jednak mówić roku 1918, jako o ważnej dacie konstytuującej powrót do państwowej polskości po 123 latach, bo wszyscy stoimy dzisiaj przed tym dylematem, jak opowiadać o sobie, o swojej historii. Tutaj pojawia się ten drugi wątek, który Pan wywołał. Partia polityczna, którą Pan reprezentuje jest, mówiąc najprościej, dość niechętna zapraszaniu imigrantów do Polski, ale przecież chętnie odwołuje się do paradygmatu Polski bez stosów, Polski wieloetnicznej i polski wieloreligijnej, i Polski wielokulturowej. Jak sobie z tym wszystkim radzić?

To jest w gruncie rzeczy bardzo proste. Skoro Polska, nasza Polska, współczesna Polska, przyjęła przed 20 laty, gdy Rosja napadła na Czeczenię, prawie 100 tysięcy muzułmanów – Czeczeńców.

Bardzo płomiennie wtedy w ich interesie wypowiadał się Mariusz Kamiński z AWS,

…na przykład, ale również Adam Borowski. Z tych blisko 100 tysięcy zostało około tysiąca, reszta wyjechała z powodów socjalnych, ekonomicznych - do Austrii, do Niemiec, Szwecji, Danii. Ciekawe, Adam Borowski ostatnio opowiadał mi, że zaprzyjaźnił się z taką czeczeńską rodziną, która wyjechała do Austrii, potem tam do nich pojechał, spotkał się. I tragedia w rodzinie. Oni nie byli żadnymi fundamentalistami. Ale ich syn z Austrii pojechał do Syrii walczyć w szeregach Państwa Islamskiego i zginął. Syn emigrantów czeczeńskich, którzy uciekali przed Rosjanami do Polski, a potem jechali do Austrii. A więc to kolejne pokolenie tych umiarkowanych muzułmanów staje się radykalnymi muzułmanami, a nawet wręcz terrorystami.

Mamy prawo kształtować sami politykę imigracyjną. Możemy ściągać Ukraińców na przykład, dawać możliwości pracy ludziom z Ukrainy i innych dawnych republik Związku Sowieckiego. Jeżeli ktoś tu się oburzy, to powiem tak: no przecież pani kanclerz Merkel w swoim czasie, z 10 lat temu, jednoznacznie i słusznie powiedziała, że Niemcy potrzebują 100 tysięcy informatyków. I te 100 tysięcy informatyków zostało ściągniętych z różnych krajów, także spoza Europy, np. z Indii, itd. - to jakoś oburzenia nie budziło. Wtedy Niemcy kształtowały politykę imigracyjną rozsądną, pragmatyczną. W ostatnich latach już nie. Mamy przede wszystkim obowiązek jako polscy politycy dbać o polskich obywateli, szerzej niż w kontekście trzech, czterech, pięciu lat.

Myślałem, że politycy myślą tylko o najbliższej perspektywie wyborczej.

Trzeba myśleć w kontekście polityki na 50 lat naprzód. Może mi Pan to przeanalizuje - kto robi te zamachy terrorystyczne w miastach Europy Zachodniej a także w Konstantynopolu, który jest zwany teraz Istambułem? Kto to robi? Oczywiście są to częściowo najnowsi uchodźcy, ale w większości są to ludzie, którzy są synami, wnukami imigrantów muzułmańskich do Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Niemiec.

I którzy zakwestionowali pewien model wypracowany przez swoich rodziców

Tak. To oznacza, że my teraz zapalając czerwone światło dla imigrantów spoza Europy, głównie, mówiąc otwartym tekstem, islamskich, do Polski, my nie tylko powodujemy, że nie będziemy mieć zwiększenia przestępczości, drobnej czy ciężkiej, w perspektywie lat kilku. Ale to, że nie wpuszczając ich teraz my zwiększamy bezpieczeństwo Polski w perspektywie lat 40-50-ciu, bo ich dzieci czy wnuki, którzy będą mieli skłonność do radykalizmu, nie urodzą się w Polsce, tylko w krajach Europy Zachodniej.

Wiele wskazuje na to, że Polska za 10, 20 czy 30 lat nadal będzie różnić się znacząco albo jeszcze bardziej znacząco od w sensie demograficznymi, struktury narodowej, by tak powiedzieć, od krajów Europy Zachodniej. Jakby Pan miał na zakończenie naszej rozmowy powiedzieć jakie z polskich zdarzeń, tradycji, wartości są tymi, które w tym stuleciu odzyskania niepodległości, a już za 3 miesiące zacznij się rok 2018, rok jubileuszowy jakie z tych tradycji będą budowały polskość najbliższych dekad. Do czego warto się odwoływać? O czym warto mówić kształtując opowieść o polskość po 2018 roku?

Ja myślę że jednak synteza pozytywizmu i romantyzmu. Pozytywizmu w tym sensie, że trzeba pokazywać, pan wspomniał o mojej Wielkopolsce, którą mam zaszczyt reprezentować w w Parlamencie Europejskim,

….To trochę mało znana historia. No coś tam wiemy, że był jakiś wóz Drzymały, że jak ktoś oglądał serial, to oczywiście też coś słyszał. Ale jakby popytać o to co zrobił Szamarzewski na przykład i jaki jest jego wkład w odbudowę polskości i podtrzymywanie polskości, to nie wielu by wiedział kto to jest…

Brawo! Brawo! Wymienia Pan tutaj księdza-kapłana, który był wielkim ojcem chrzestnym różnych inicjatyw ekonomicznych, które broniły polskości

…ruchu spółdzielczego, bankowości

a więc polskość, która była broniona, której instrumentami obrony, trwania, przetrwania, były właśnie różne formy organizacji ekonomicznej i to w tym bardzo takim specyficznym zaborze pruskim, gdzie ta bardzo zdyscyplinowana, konsekwentna machina niemiecka była bardzo groźna, tam Polacy musieli, że tak powiem, też w sensie organizacyjno-ekonomicznym nawiązać rywalizację. Być na tym samym poziomie czy nawet wyższym.

To jedna tradycja. A co jeszcze?

Romantyzm. Ja pewnie gdybym był we władzach Armii Krajowej czy też był delegatem Rządu RP na Kraj, to pewnie głosowałbym przeciwko Powstaniu Warszawskiemu, co mi nie przeszkadza z największą czcią i największą admiracją oddawać hołd tym wszystkim młodym ludziom, którzy za Polskę zginęli. Mówienie o tej tradycji właśnie może nie tyle samego Powstania, a co o tradycji tego pokolenia II RP , które nie pytało „Polsko, co możesz mi załatwić, co możesz mi dać?”, tylko „co ja Tobie, Polsko, mogę dać?”. I to trzydzieści lat przed Kennedym.

Wydaje mi się więc, że obie te tradycje są ważne: pozytywistyczne - które wzmacniają ekonomicznie Polskę tak, żeby była szanowanym podmiotem na arenie międzynarodowej - i te romantyczne. Bo wie Pan, jeżeli dzisiaj - to już kończąc - dwa razy większe od nas państwo, państwo niemieckie, ma silną armię, bardzo nowoczesną, ale we wszystkich rankingach specjalistów od obronności polska armia jest stawiana wyżej od niemieckiej, po Brexicie obok francuskiej, włoskiej jako jedna z trzech najsilniejszych w Unii Europejskiej, to z czego to wynika? Ano z tego, że w tych rankingach też bierze się pod uwagę to, czy to młode pokolenie chce się bić czy się nie chce bić. Czy młode pokolenie jest gotowe w razie czegoś, gdyby coś nie daj Boże się stało, to czy młodzi Polacy są gotowi bronić ojczyzny?

Bić się czy nie bić? To jest pytanie, które w największym stopniu – aby nie powracało.

Młodzi Polacy są bardziej patriotami swojej ojczyzny niż młodzi Niemcy i dlatego ta polska armia i polska gotowość obronna jest ceniona wyżej niż niemiecka.

Oby to pytanie nigdy nie musiało stać się pytania praktycznym, niech to będzie nasza pointa. Ale zawsze trzeba być na to gotowym. Ryszard Czarnecki, wieczorny gość Radiowej Jedynki. Bardzo dziękuję Panu za to spotkanie.

Dziękuję za ciekawą rozmowę.

Z Księgi (Nowych) Przysłów Polskich: „Gersdorf świeczkę, Nowakowi zegarek”. A jak nazwano obstrukcję posłów totalnej opozycji w Komisji Sprawiedliwości? „Liberum Bełkot”. Oczywiście to tylko dla tych, co choć trochę wiedzą o dziejach I Rzeczpospolitej. Od historii przejdźmy do finansów. „Ściepa” na ekslidera KOD-u Kijowskiego. W Warszawie mówi się, że jak trafi na Trzaskowskiego, to Kijowski 20 groszy ma na bank. Od finansów przejdźmy do kinematografii. Pamiętamy „Scooby Doo”? To właśnie ten film stał się kanwą tego, co dzieje się w partii „Nowoczesna”. Odszedł Fred – filmowy dandys z apaszką. Teraz jest Velma w okularach i podkolanówkach. W rezerwie kadrowej pozostają – Shaggy czyli ktoś taki jak Misiło z bródką i Daphne, mała, z głosem niczym pani Gasiuk-Pihowicz. A co z Petru? Propozycja, by został szefem „rady mędrców” jest świetna, pod warunkiem, że ogłoszą to w Święto Sześciu Króli. A wiadomość o tym dotrze do wszystkich – 130! ‒ państw na świecie. Gorszym wariantem jest zesłanie mojego imiennika na jakąś wyspę. Napoleon tkwił na Elbie, Petru pewnie wolałby Maderę, bo już troszkę ją zna.

Porzucając historię, geografię, życie polityczne, kinematografię, itd., przejdźmy do wyborów. Szef Państwowej Komisji Wyborczej oświadczył, że propozycje odnośnie logistyki wyborczej AD 2018 wymyślił „Mały Kazio”. Skoro tak, to wyborami samorządowymi AD 2014 zajmował się, toutes proportions gardées, „Duży Wacek” (i nie chodzi o pisarza Wacława Sieroszewskiego). Od wyborów tylko krok do działalności charytatywnej i to na forum międzynarodowym. Tu okazało się, że muzyk Bono jest trochę mało „pro publico”. Ale zostawmy Irlandczyka i Afrykę w spokoju – wróćmy do rozrzutnego Trzaskowskiego i kampanii wyborczej. Podobno ogólnopolskim hasłem Platformy Obywatelskiej w przyszłorocznych wyborach samorządowych i to hasłem ogólnokrajowym ma być: „żeby było tak, jak było”. Ale szansę ma również drugie hasło: „żeby było tak, jak gdyby nigdy nic nie było”.

Zostawiając te krotochwile, ruchem konika szachowego jesteśmy w Brukseli. A tutaj europarlament uroczyście klepnął budżet UE na Rok Pański 2018. Polska dostanie tyle, ile było w planie i ani euro mniej. Zatem wszystkie te pohukiwania na Rzeczpospolitą, tupanie, straszenie, szantażowanie, że jak nie przyjmiemy muzułmańskich gości spoza Europy, to nam szanowna Unia przykręci kurek z pieniędzmi - na nic się nie zdały. Strachy na Lachy. Jakoś nie przykręciła. Przykręciła za to Turcji, która dostanie aż o 105 milionów euro mniej. Można powiedzieć, że nic nam do tego, co nad Bosforem i że nasza chata z kraja. Jednak w dzisiejszym świecie jest tak, że , gdy oni w Konstantynopolu kichną, to my nad Wisłą, Wartą, Odrą i Bugiem możemy mieć co najmniej katar, a nawet i zapalenie płuc. Cóż, w kontekście Ankary przypomina się stare polskie powiedzenie: „Słowo się rzekło, kobyłka u płotu”. Skoro UE obiecała Turkom 6 miliardów euro, a teraz robi wszystko, żeby tej rzeki szmalu tam nie wysłać, to musimy mieć świadomość, że oni z kolei, po złości, mogą podnieść szlaban i zafundować nam inwazję muzułmańskich imigrantów z Iraku i Syrii, póki co koczujących jeszcze w azjatyckiej części Turcji. Coś za coś. „Oko za oko, ząb za ząb” ‒ jak w Kodeksie Hammurabiego.

Z polskiej perspektywy bitwa o budżet na AD 2018 została wygrana. Ale na horyzoncie nowy polityczno-ekonomiczny mecz o kolejny budżet wieloletni UE. Trochę to randka w ciemno, bo wciąż jeszcze nie wiadomo czy będzie to budżet 7-letni, jak dotychczas, czy 5-letni – co forsują Niemcy. Jedno jest pewne: nasz kraj otrzyma mniej pieniędzy. Nie wynikać to będzie wcale z jakiegoś unijnego gniewu na przywracanie Polsce normalności, tylko z dwóch całkiem obiektywnych powodów. Pierwszym z nich jest pożegnanie się Wielkiej Brytanii z UE i spora wyrwa unijnym w budżecie. Drugim zaś fakt, że Polska staje się krajem coraz zamożniejszym – za rządów PiS wyprzedziliśmy Grecję, gdy chodzi o PKB per capita.

*tekst ukazał się w tygodniku „Wprost” (04.12.2025)

“Super Express”: - Co tu się wydarzyło? Hołubiona przez was Beata Szydło, którą lubią ludzie, nagle zostaje zmuszona do rezygnacji i oddania fotela premiera Mateuszowi Morawieckiemu. Ludzie tego nie rozumieją i nie wiem, czy rozumieją to sami politycy PiS.

Ryszard Czarnecki: - O rekonstrukcji rządu, w tym wymianie premiera, mówiło się od kilku miesięcy. Dlatego w żadnym razie nie może to być niespodzianka. Niespodzianką może być to, że nie Jarosław Kaczyński, ale Mateusz Morawiecki zostaje nowym szefem rządu.

- Nie? Jeszcze pod koniec października pani premier przekonywała, że to ona dokona rekonstrukcji, a nie ją będą rekonstruować. Ministrowie zostają, a ona musi odejść.

- Teraz złożyła rezygnację i co mogę oficjalnie potwierdzić, będzie wicepremierem ds. socjalnych i nadal gra w biało-czerwonej drużynie. Tandem Szydło-Morawiecki będzie dalej działał. Teraz jako Morawiecki-Szydło. Możemy więc mówić o twórczej kontynuacji.

- Tyle że degradujecie panią premier. Konia z rzędem temu, kto wyjaśni, czym sobie na to zasłużyła.

- Niech pan już kupuje dla mnie tego konia z rzędem, bo już to wyjaśniam. Pani premier złożyła rezygnację, będzie dalej w rządzie na stanowisku wicepremiera. Mówienie o degradacji to, proszę wybaczyć, jest obraźliwe dla ludzi, którzy pełnią tę funkcję w tym rządzie. To jej wybór i jestem przekonany, że będzie osobą grającą zespołowo. Używając metafory sportowej, grający trener Jarosław Kaczyński dokonał zmiany w ustawieniu. Do tej pory pani premier grała w ataku, a premier Morawiecki w pomocy. Teraz zamienią się pozycjami.

- Mówi pan, że to wszystko osobista decyzja pani premier. Jakoś trudno mi uwierzyć, że sama z siebie wycofała się do drugiej ligi.

- Pani premier działa w zespole. Przypomnijmy, że to Jarosław Kaczyński uczynił ją wiceprezesem PiS. To on zdecydował, że będzie szefem sztabu wyborczego Andrzeja Dudy i to on powierzył jej funkcję premiera. To premier Kaczyński od lat wspierał jej karierę polityczną i nie można mówić w tym kontekście o wymuszonej degradacji. A ponieważ rozstała się z funkcją premiera w pięknym stylu, to moim zdaniem zagwarantowała sobie - znów wrócę do języka sportowego - pole position przy następnym rozdaniu. Nawet w kontekście najwyższych funkcji państwowych.

- Premier zawsze przekonywała, że nie jest malowanym premierem, ale pan tu przekonuje, że zawsze zależała od łaski i niełaski Jarosława Kaczyńskiego.

- Nie była malowanym premierem. Była premierem realnym. Oczywiście, nie zarządzała jednoosobową spółką. PiS zdecydowało, że będzie premierem. Teraz PiS razem z Beatą Szydło postanowili, że będzie wicepremierem. Uważam, że wszystko jeszcze przed nią.

- Wspomniał pan, że niespodzianką jest to, że Jarosław Kaczyński nie został premierem. Czemu się na to nie zdecydował i posłał w bój Mateusza Morawieckiego?

- Premier Kaczyński jest z jednej strony przewidywalnym politykiem. I to dobrze. Z drugiej, potrafi zaskoczyć. I to też dobrze. Źle bowiem, kiedy polityk jest przewidywalny aż do bólu. Właśnie teraz zaskoczył. I co bardzo ważne, decyzja, kto zostaje premierem, jest pewnym sygnałem.

- I jaki to? sygnał?

- W drugiej połówce naszej kadencji będziemy stawiali jeszcze bardziej na rozwój, gospodarkę i tworzenie miejsc pracy. Ale nie jako alternatywę dla spraw społecznych, ale ich uzupełnienie.

- Morawiecki sam sobie ułoży rząd? Czy mu ministrów narzucicie według klucza frakcyjnego?

- Skład rządu to zawsze wypadkowa koncertu życzeń premiera i oczekiwań Jarosława Kaczyńskiego oraz ugrupowania politycznego. Mówię o tym, żeby podkreślić, że ani premier Szydło nie była stuprocentowo samodzielnym bytem politycznym, ani nie będzie nim Mateusz Morawiecki. Tak działa polityka i demokracja.

- Polityka to też konflikty wewnętrzne. Nominacja Morawieckiego nie sprawi, że się pisowskie frakcje między sobą pozabijają? Wiemy, że nowego premiera PiS nie lubi.

- Lubią go. Proszę nie demonizować Mateusza Morawieckiego.

- Demonizuję aktyw partyjny.

- Gwarantem równowagi w PiS jest Jarosław Kaczyński, który nie pozwala na walki frakcyjne i realizację osobistych ambicji. Tym gwarantem był, jest i będzie.

*wywiad dla „Super Expressu” (09.12.2025)

Czwarta klasa szkoły podstawowej w Autonomii Palestyńskiej. Zadanie z matematyki. „Liczba męczenników podczas pierwszej intifady (powstania przeciwko Izraelowi) wyniosła 2026 zabitych, a liczba męczenników w czasie intifady Al-Aqsa wyniosła 5050. Liczba męczenników podczas tych dwóch intifad to zatem …”. Serio. Takie ćwiczenie mają rozwiązywać uczniowie w szkołach, które funkcjonują w Palestynie będącej cały czas, czy się to podoba czy nie, terytorium Izraela.

W klasie trzeciej podczas nauki języka arabskiego w podręczniku „Our beautiful language” („Nasza piękna mowa”) dziewięciolatkowie uczą się o „eliminowaniu uzurpatorów” z Izraela oraz o męczeńskiej krwi przelanej za wyrzucenie izraelskich wrogów. Są też teksty odpowiednich piosenek.

W klasie piątej, także na lekcjach arabskiego, męczeńska śmierć i dżihad określane są jako „najważniejszy sens życia”. Jedenastolatkowie na pewno to zapamiętają. Zwłaszcza, że co chwilę widzą praktyczne odsłony walk izraelsko-palestyńskich.

Aby jednak palestyńscy jedenastolatkowie nie zapomnieli, czego się uczyli w latach dziecięcych, to w klasie dziesiątej podczas nauki Koranu („edukacja muzułmańska”) śmierć męczeńska określana jest jako… przywilej! To naprawdę interesująca „inwestycja” w szesnastoletnią młodzież. Ale owa edukacja jest konsekwentna. W klasie rok wyżej, jedenastej, w podręczniku „Język arabski: czytanie, gramatyka, wypowiadanie się” na stronie 19. w utworze „Nie mów mojej mamie!” autorstwa Muhammada Barasha sugeruje się, że młodzi ludzie nie powinni uprzedzać rodziców, jeśli chcą zostać męczennikami. Stereotypy o 72 dziewicach – darze dla „szahidów”, czyli właśnie męczenników, potwierdza podręcznik dla klasy dziewiątej, wydany w tym roku (podobnie, jak wszystkie inne wspominanie podręczniki) w cz 1. na stronie 12. Cały wielki fragment o tym, jak Allah wyróżnia męczenników spośród wierzących i co im może dać w islamskim raju. Wymienia się nawet sześć sposobów funkcjonowania w owym raju dla męczenników. Kolejny podręcznik dla klasy jedenastej „Edukacja muzułmańska”, także tegoroczny, na stronie 99. stwierdza, że islam jest – źle ‒ charakteryzowany jako religia wojny raczej niż pokoju. Jednocześnie stwierdza się, że wojna będzie toczyć się zawsze.

W podręczniku dla klasy siódmej (czyli dla trzynastolatków) „nauka i życie” na stronie 77. widzimy efektowny obrazek: izraelscy żołnierze z karabinami w biegu, a zza rogu wyskakuje młody Arab z zakrytą twarzą i strzela do nich z dużej procy.

Cóż, trzeba Palestyńczykom przyznać jedno. Są konsekwentni. Także w edukacji.

Dość przykładów. Warto wiedzieć, aby potem się nie dziwić. Przynajmniej temu, co dzieje się w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu.

Prawdę mówiąc, nie dowiedziałem się o tym od rzecznika ambasady Izraela w Polsce. Niestety, w tej sprawie pan rzecznik milczy. Widocznie wzorem byłego rzecznika Clinton zajmuje się tropieniem urojonych wrogów w Polsce.

*tekst ukazał się w „Gazecie Polskiej” (22.11.2025)

Tegoroczny sezon żużlowy był dla Biało-Czerwonych jednym z najlepszych w historii: kolejne drużynowe mistrzostwo świata, indywidualne wicemistrzostwo świata i troje Polaków w pierwszej “piątce” IMŚ, kolejne drużynowe mistrzostwo świata juniorów, złoto i srebro indywidualnych mistrzostw świata juniorów, kolejne złoto mistrzostw Europy juniorów w drużynie… Najlepszym - subiektywnym, moim - podsumowaniem sezonu A. D. 2017 w „czarnym sporcie” jest wywiad, jaki red. Bartłomiej Czekański przeprowadził ze mną dla „Tygodnika Żużlowego”. Oto ten wywiad:

Rozmowa z Ryszardem Czarneckim, wiceprzewodniczącym Parlamentu Europejskiego, patronem wielu prestiżowych imprez żużlowych, człowiekiem, który pomaga także klubom i zawodnikom.

- Umówiliśmy się, że dokończymy naszą poprzednią rozmowę w „Tygodniku Żużlowym” już po ostatnim turnieju SEC w Lublinie, nad którym również miał pan honorowy patronat. Jakie wrażenia po tej imprezie? Plusy i minusy, bo chyba frekwencja publiczności nie dopisała? I jak to jest, że Lebiedievs nie potrafił ostatnio nic ugrać dla macierzystej Sparty, a w SEC jechał niczym młody Bóg?

- Dobra, dobra. Po tylu latach przyjaźni i współpracy już nie oszukujmy Czytelników, że jesteśmy Bartku na „Pan”. Zachowajmy naszą codzienną konwencję, czyli także w tej rozmowie przejdźmy na „Ty”. To już kolejny rok, gdy byłem honorowym patronem Indywidualnych Mistrzostw Europy seniorów, czyli SEC. To dla mnie duży zaszczyt. Jeśli chodzi o plusy tej imprezy, to perfekcyjna organizacja w wydaniu toruńskiej firmy One Sport. Minusy? Powiedziałem to otwarcie organizatorom, że ceny biletów były zbyt wysokie. To mogło wpłynąć na słabszą frekwencję na trybunach. Również deszcz nie rozpieszczał Lublina tego dnia. Do tego impreza z uwagi na złą pogodę wcześniej była przełożona, w rezultacie czego odbyła się już tydzień po zakończeniu rozgrywek ligowych. To wszystko miało zły wpływ na frekwencję. A ta jest kluczowa. I nie chodzi tu tylko o SEC. Organizatorzy chcą mieć komplety na trybunach, gdyż to pozytywnie wpływa na pozyskiwanie sponsorów. Tymczasem zobaczmy: dwoje rodziców plus dwoje dzieci na bilety musi wydać 200 zł na bilety, do tego dojazd, jakieś picie i jedzenie, czyli kolejne 50 zł. Stanowczo za dużo! Ja się przeciw temu buntuję. Postuluję, by ustalać ceny wejściówek zgodnie z realiami. Jeszcze na turnieje GP drogie bilety da się sprzedać, ale na inne imprezy żużlowe już nie. Zapowiadam, że wszędzie, gdzie będę patronował żużlowym imprezom, będę opowiadał się za zdroworozsądkowymi cenami biletów. Chcę, by na prestiżowych imprezach speedwaya mogli pojawiać się także mniej zamożni kibice i młodzież. To jest szansa, by potem zostali przy tym sporcie. Co do Lebiedievsa, to on faktycznie po wygranym starcie jest nie do zatrzymania. Jako doświadczony dziennikarz wiesz, że wielu zawodnikom łatwiej jest unieść presję w rywalizacji indywidualnej. Zupełnie jest inaczej, gdy na ich barki spada ciężar walki za całą drużynę, jak to było podczas finału DMP Leszno-Wrocław. Lebiedievsowi gorzej szło więc w lidze niż w SEC, ale on sobie z tym w przyszłości poradzi, zwłaszcza, że Sparta współpracuje z psychologiem. To zresztą nie jest tylko problem utalentowanego Łotysza.

- Byłeś w tym roku patronem IMŚJ, SEC, DMEJ, IMME i MPPK,a takze towarzyskich meczy polskiej reprezentacji. Nasi juniorzy w IMŚJ zdobyli dwa medale, w tym złoty, w DMEJ również najwyższy stopień podium. Tylko SEC (IME) nie nasz, ale dwóch zawodników bliskiej Tobie WTS Betard Sparty Wrocław znalazło się na podium. Do tego Sparta w finale DMP spotkała się ze zwycięską Unią Leszno, której również pomagałeś, ściągając dla niej sponsorów. Czy więc masz jakiś amulet, bądź zaklęcie, które przynosi takie sukcesy sportowcom, klubom i imprezom, którym patronujesz? Bo wyraźnie przynosisz im szczęście.

- Niektórzy żartują, że to ja sam w sobie jestem takim żużlowym amuletem. Poza SEC-IME, na każdej imprezie, nad którą sprawowałem honorowy patronat, polscy zawodnicy zdobywali medale, a w większości po prostu zwyciężyli. Poza finałem DMEJ w Krośnie w pierwotnym terminie, gdy deszcz przerwał zawody, to pozostałe imprezy udało się dokończyć mimo opadów. A często bywało tak, że przestawało padać, gdy akurat wjeżdżałem na stadion. Oczywiście nie mam takiej mocy sprawczej, lecz to oznacza, że nie przynoszę pecha, a raczej szczęście. Cieszyłem się w tym sezonie ze złotej serii naszych juniorów, z dwóch medali zawodników Betardu Sparty w SEC i z finału DMP, do którego dotarły „moje” drużyny Unia Leszno i Sparta Wrocław, którym od lat pomagam.

- Którą z tegorocznych imprez, jakiej patronowałeś darzysz największym sentymentem? A która Cię zawiodła, jeśli taka była? Jeżeli tak, to dlaczego?

- Największe pozytywne emocje były wtedy, gdy Maksym Drabik i Bartosz Smektała zdobywali złoto i srebro w IMŚJ. A także, gdy nasi młodzieżowcy wygrali DMEJ w Krośnie. Niedosyt pozostał po IME seniorów, gdzie Krzysiek Kasprzak nie obronił brązowego medalu, a na podium nie znalazł się żaden z biało-czerwonych. I to jest paradoks, bo wszędzie indziej sięgamy po medale - także w Grand Prix.

- Twoje honorowe patronaty wiążą się z konkretną finansową pomocą dla organizatorów imprez żużlowych. Znajdujesz dla nich sponsorów. Na którą było najtrudniej znaleźć pieniądze? Nie chcesz ujawnić, ile pieniędzy załatwiłeś w tym roku na speedway. Dlaczego? I czy spółki skarbu państwa winny łożyć na sport?

- Pieniądze lubią ciszę i tego będę się trzymał. Nie ujawnię, ile tych środków zdobyłem. Organizatorzy imprez i kluby wiedzą. I nie powiem też, na jaki turniej było najtrudniej znaleźć sponsorów. Wyjawię tylko, że nie lubię sytuacji, gdy traktuje się mnie jako straż pożarną, która ma szybko uzupełnić środki, których brakuje na organizację danej imprezy. Tłumaczę wszystkim zainteresowanym, że firmy, w tym także spółki skarbu państwa, ustalają swoje budżety jesienią i to wtedy trzeba z nimi rozmawiać na temat ewentualnego sponsorowania przez nie zawodów żużlowych, które mają być zorganizowane w następnym sezonie. Potem takie negocjacje są już trudne. I strażak Czarnecki wówczas czasem ugasi taki pożar, a czasem niekoniecznie. . Jako doświadczony dziennikarz wiesz, że spółki skarbu państwa przez lata wydawały swoje pieniądze na tak bezsensowne cele, że tylko włosy rwać ze zdumienia. Polacy kochają żużel. Frekwencja jest często wyższa niż na meczach piłki nożnej. To jest nasz narodowy sport, dlaczego więc spółki skarbu państwa nie miałyby na niego łożyć? Liczę, że tak będzie także w przyszłości. I chwała niech spada przede wszystkim na owych sponsorów speedwaya - firmy prywatne i te z udziałem skarbu państwa. Jeżeli udało mi się je pozyskać dla żużla, to jestem zadowolony, że przyczyniłem się do rozwoju naszej ukochanej dyscypliny.

- W tym roku zaszczyciłeś swoją obecnością bardzo wiele prestiżowych imprez żużlowych. Było tak, że jednego dnia musiałeś być na zawodach w Ostrowie i zaraz potem w Poznaniu (taka udana bilokacja), innym razem z tego obowiązku zwolnił Cię deszcz, a musiałbyś się szybko przemieścić z Krosna do Lublina. Prowadzisz obrady w europarlamencie, wyjeżdżasz w świat z oficjalnymi delegacjami PE, w mediach wszędzie Cię pełno, udzielasz wywiadów politycznych i sam piszesz w mediach ciekawe teksty publicystyczne. Ponadto intensywnie prowadzisz swojego bloga. Spotykasz się też w Polsce z wyborcami. Twoja doba ma 48 godzin. Do tego masz rodzinę. Twoja żona chyba musi bardzo nie lubić żużla, bo on często jej Cię zabiera. Jak ona to znosi? I jak na to wszystko znajdujesz czas? I jak takie olbrzymie obciążenie wytrzymuje Twój organizm?

- Przepraszam, że ten nasz wywiad teraz przerywam. Jestem w Brukseli i właśnie miałem spotkanie z byłym premierem Mołdawii, a obecnie wiceszefem parlamentu w Kiszyniowie Lurie Leancą, a teraz czeka na mnie przewodniczący Parlamentu Europejskiego Antonio Tajani. To prawda, rodzina czasem się buntuje, acz szanuje moje pasje. W zeszłym roku zabrałem żonę na GP do Torunia i na Stadion Narodowy w Warszawie. A nawet do parku maszyn, żeby ją trochę „oswoić”ze speedwayem. Przyznaję jednak, że gdy niedawno w sobotę jechałem na ostatni finał SEC do Lublina, to rodzina nie wykazała zbytniego entuzjazmu. Przez kilka dni w tygodniu pracuję za granicą i oni chcieliby mieć mnie przy sobie przynajmniej na weekend. Generalnie to ratuje mnie umiejętna organizacja czasu i logistyki. Premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher sypiała ledwie cztery godziny na dobę. Cóż, idę w jej ślady. Wyspać się można w tym drugim życiu… Jestem tak zorganizowanym człowiekiem, że na wszystko znajduję czas. Tyle, że często żużel wygrywa u mnie z polityką, która musi wtedy poczekać. Czuję także sentyment do swego bloga, który jako jeden z dwóch pierwszych polskich polityków uruchomiłem w 2004 roku przed moimi pierwszymi wyborami do europarlamentu. W tym czasie bloga zaczął też pisać Paweł Graś z Platformy Obywatelskiej, ale po kilku latach go zamknął. Natomiast ja do dziś, od ponad 13 lat, codziennie umieszczam na swoim blogu jakiś tekst. Pytasz,jak taką aktywność wytrzymuje mój organizm? Nie mam już 20 lat. Ale wciąż posiadam w sobie mnóstwo “poweru”. Cieszę się z tego, co robię. Polityka, publicystyka, sport, w tym szczególnie żużel, to moje pasje. “Czarny sport”to moja życiowa przygoda, wyzwanie z którym się z radością codziennie mierzę. Ja to po prostu lubię, dlatego jest mi łatwiej.

- Zaczyna się sezon transferowy. Nieoficjalnie: Woźniak do Gorzowa, Hampel ponoć do Leszna, Przemek Pawlicki do Grudziądza, Doyle, Iversen i Holta rzekomo do Torunia, Hancock być może do pierwszej ligi itd., itp. Jak skomentujesz to szaleństwo? Tę transferową karuzelę, która oficjalnie, według przepisów, jeszcze nie powinna była się rozpocząć? Zwłaszcza jak oceniasz odejście Woźniaka ze Sparty?

- Koniec każdego sezonu to karuzela transferowa. Czasem te zakupy są bardzo spektakularne ,ale zawsze nakręcają koniunkturę, bo jest o czym rozmawiać, oburzać się, wyrażać zdziwienie itd. Szymon Woźniak w tym roku odniósł życiowy sukces. Został indywidualnym mistrzem Polski. W Gorzowie pokonał medalistów IMŚ. W Sparcie pewnie ciążył mu wymagający numer 2. On chciał być w lidze liderem tego zespołu. Teraz uznał, że w Stali Gorzów przyjdzie mu to łatwiej. Szkoda, że negocjacje ze Spartą rozpoczął… od wyjazdu na rozmowę do Gorzowa. Gdyby nie to wrocławskiemu klubowi byłoby łatwiej dojść z nim do porozumienia. Ale nie ma co gdybać. Sparta z pewnością zakontraktuje kolejnych ciekawych zawodników.

- W wywiadach o żużlu nigdy nie wspominasz o polityce, no może czasem zagrasz w swoim stylu na patriotycznej nucie. Czyżby więc sport nie powinien iść w parze z polityką? A przecież Tomasz Mann napisał że nie ma nie - polityki, wszystko jest polityką.

- Tylko nie mów, że jakoś „gram” na patriotycznej nucie. Jestem po prostu patriotą, kocham Polskę. Mogę się tu posłużyć cytatem z transparentu wywieszonego przez naszych rodaków w USA, gdy jesienią 1979 roku pierwszy raz odwiedził ich nasz polski papież Jan Paweł II: „ I’m Polish, I’m proud”. Od wielu lat jestem rozpoznawalnym politykiem, a to zawsze budzi różne emocje. Uważam jednak, że my-politycy, kiedy udzielamy się w sporcie, to powinniśmy unikać eksponowania tego, z której opcji się wywodzimy. Oczywiście politycy mogą i potrafią skutecznie wspierać sport, ale to właśnie sport łączy Polaków. Polityka niekoniecznie.

- To był świetny rok nie tylko dla polskiego żużla, ale i dla Ciebie osobiście w tym sporcie. Powszechnie chwalono Cię za zaangażowanie w speedway i skuteczność w znajdywaniu sponsorów. Na stadionach witały Ciebie oklaski, co nie jest oczywiste w przypadku znanych polityków (jest takie powiedzenie: „nie wierzcie politykom”). W plebiscycie „Przeglądu Sportowego” kibice wybrali Cię „najbardziej wpływowym człowiekiem w polskim żużlu”. Sam za tym wyborem bardzo optowałem. Tak samo obecnie mam przy sobie zwolenników pomysłu, by „Tygodnik Żużlowy” na swym balu (gali) przyznał Tobie tytuł „Człowieka Roku w Żużlu”, czyli stworzył dla Ciebie nową kategorię plebiscytową, bo w innych po prostu się nie mieścisz, a zasłużyłeś na dużą nagrodę. Jak więc odbierasz tę przychylność kibiców, działaczy, zawodników i nas-dziennikarzy (też przecież jesteś dziennikarzem)? Nie peszy Cię to, czy może daje satysfakcję, że zostałeś doceniony za swe starania na rzecz żużla?

- To bardzo sympatyczne słowa. Dziękuję za nie. Mówi się, że jesteś w żużlu od zawsze i dobrze wiesz, którzy politycy pojawiają się na stadionach wyłącznie przed wyborami i którzy traktują żużel jako trampolinę do kariery i jak cytrynę,ktora chcą wycisnąć dla siebie . Dla mnie speedway to jednak pasja, to moja miłość. Byłem wzruszony i zaszczycony nagrodą, którą otrzymałem na ostatniej gali „Tygodnika Żużlowego”, a potem kolejną, którą firma One Sport przyznała mi na zakończenie sezonu. Spora niespodzianką okazało się dla mnie zwycięstwo w czytelnikowskim plebiscycie „Przeglądu Sportowego” na najbardziej wpływowego człowieka w polskim żużlu. Wygrałem z Tomaszem Gollobem i Markiem Cieślakiem, choć oczywiście wiem, że oni zrobili dla naszego speedwaya znacznie więcej ode mnie. Jednak ta wygrana to motywacja dla mnie, bym jeszcze bardziej starał się działać i szukać sponsorów dla “czarnego sportu”, który tak naprawdę jest sportem biało-czerwonym -czyli dla polskiego żużla.

- Młodzi, tzw. nowocześni menedżerowie ponoć naciskają, by „TŻ” – wbrew tradycji - zorganizował swój plebiscytowy bal (galę) w większym, europejskim Poznaniu (czemu ja jestem przeciwny), czyli w stolicy Wielkopolski, a nie w mniejszym, lecz też wielkopolskim Lesznie, które jest historyczną stolicą polskiego speedwaya. Leszno to tradycyjne miejsce takiego balu (gali), siedziba redakcji „TŻ” i obecnie miłościwie panującej nam Królowej Speedwaya Unii Leszno. Jakie jest Twoje zdanie? Tradycja, historia, czy przepych, nowoczesność, rozmach i europejskość za wszelką cenę?

- Ten wątek pojawił się na gali Ekstraligi w Warszawie, lansowany jest też chyba w Toruniu. A wiec tam,gdzie siedzibe ma prężna firma organizująca prestiżowe zawody żużlowe. Jestem jednak konserwatysta i tradycjonalistą. Zawsze lubiłem przyjeżdżać do Leszna. Na swoim pierwszym balu „TŻ” byłem tam blisko 20 lat temu. Oczywiście w Lesznie nie uświadczymy takiego przepychu i rozmachu jak np. na balu „ Przeglądu Sportowego” podsumowującego wybór najlepszych polskich sportowców. Ale i impreza „TŻ” ma swój niepowtarzalny urok, wdzięk i klimat. Jednak, jeśli władze polskiego speedwaya namówią redakcję „TŻ”, by przeniosła swoją galę do Poznania to oczywiście nie będę protestował i przyjmę to do wiadomości. Jako europosel Ziemi Wielkopolskiej reprezentuję w Parlamencie Europejskim zarówno Leszno jak Poznań.

- Doszły mnie słuchy (na razie niepotwierdzone), że toruńska firma One Sport chce zorganizować półfinał IMŚJ, na który chrapkę wcześniej miała firma KF Sport Macieja Polnego. Do tej pory One Sport skupiała się wyłącznie na finałach IMŚJ. Czy wobec bezwzględnego wycinania polskiej konkurencji przez angielską BSI, zaprzyjaźnioną z FIM, polskie firmy promocyjne nie powinny zewrzeć szeregów i współpracować ze sobą, zamiast bezsensownie rywalizować? I jak Tobie się z tymi naszymi polskimi organizatorami imprez współpracuje?

- Współpracuje mi się z nimi świetnie. Też o ich rywalizacji słyszałem. Jestem tak blisko speedwaya, że generalnie wiem co w zuzlowej trawie piszczy. Speedway to w jakieś tam mierze część gospodarki wolnorynkowej, której składowym elementem jest też konkurencja. A wtedy zawsze dochodzi do podziału tortu. Toruńska firma One Sport organizuje finały IMŚJ i pewnie uznała, że gdańska KF Sport Macieja Polnego chce wejść na jej miedzę i pobuszować na jej terytorium. Nie robiłbym z tego jakiegoś larum . Konkurencja sprawi, że imprezy żużlowe będą u nas organizowane z jeszcze większym rozmachem i jeszcze lepiej, choć już teraz jest z tym bardzo dobrze, a czasem wręcz świetnie. Tylko nigdy nie jest tak, żeby nie mogło być lepiej, prawda?

- Rozmawiamy jeszcze przed końcową australijską GP. Zatem niebawem znów się spotkamy i pogadamy o ostatecznych rozstrzygnięciach w IMŚ ‘2017 i o Twoich żużlowych planach na przyszły sezon, gdy one już się sprecyzują. Na razie dziękujemy za wszystko, co uczyniłeś dla speedwaya i prosimy o więcej.